แป้นพิมพ์เกษมณี คืออะไร วางนิ้วอย่างไร

เกษมณีคืออะไร

เกษมณี (Kedmanee) เป็นผังแป้นพิมพ์ภาษาไทยที่ใช้มาตั้งแต่ยุคเครื่องพิมพ์ดีด ชื่อมาจากนามสกุลของผู้ออกแบบ ต่อมาจึงกลายเป็นผังแป้นมาตรฐานของคอมพิวเตอร์ตามมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม (มอก.) 820-2538 แป้นพิมพ์ที่ขายในประเทศไทยแทบทุกรุ่นพิมพ์ตัวอักษรเกษมณีไว้บนปุ่ม และระบบปฏิบัติการหลักทั้ง Windows, macOS, Android และ iOS ใช้เกษมณีเป็นค่าเริ่มต้นเมื่อเพิ่มภาษาไทย

เพราะเป็นมาตรฐานที่ทุกคนใช้ การฝึกพิมพ์สัมผัสบนเกษมณีจึงคุ้มค่าที่สุด คุณจะพิมพ์ได้คล่องบนคอมพิวเตอร์ทุกเครื่องในที่ทำงาน ห้องสอบ หรือร้านอินเทอร์เน็ต โดยไม่ต้องติดตั้งหรือตั้งค่าอะไรเพิ่ม

ผังแป้นเกษมณีแบบเต็ม

ภาพด้านล่างแสดงผังเกษมณีบนแป้นพิมพ์มาตรฐาน ตัวอักษรขนาดใหญ่คือชั้นปกติ ตัวเล็กที่มุมซ้ายบนคือชั้นที่ต้องกด Shift สีของปุ่มบอกนิ้วที่ใช้กด และปุ่มที่มีขอบเน้นคือแถวเหย้า

แต่ละแถวมีอะไรบ้าง

แถวตัวเลข (แถวบนสุด)

ในโหมดภาษาไทย แถวนี้เป็นตัวอักษร ได้แก่ ๅ / - ภ ถ ุ ึ ค ต จ ข ช ส่วนเลขไทย ๑–๙ อยู่ในชั้น Shift ของแถวนี้ และ ๐ อยู่ที่ Shift + ๆ ถ้าต้องการเลขอารบิก 0–9 ให้ใช้แป้นตัวเลขด้านขวา (numpad) หรือสลับเป็นภาษาอังกฤษชั่วคราว

แถวบน

ๆ ไ ำ พ ะ ั ี ร น ย บ ล และ ฃ มีสระที่ใช้บ่อยมาก เช่น ไม้หันอากาศ สระอี สระอำ และไม้มลาย

แถวเหย้า

ฟ ห ก ด เ ้ ่ า ส ว ง มีพยัญชนะและสระที่ใช้บ่อยที่สุด รวมถึงไม้เอกซึ่งอยู่ใต้นิ้วชี้ขวาพอดี และไม้โทซึ่งอยู่ถัดไปทางซ้ายหนึ่งปุ่ม

แถวล่าง

ผ ป แ อ ิ ื ท ม ใ ฝ มีสระอิ สระอือ สระแอ และไม้ม้วน ซึ่งพบได้ในคำทั่วไปมากมาย

ปุ่ม ฃ อยู่ด้านขวาสุดของแถวบน (ตำแหน่งเดียวกับ \ ) และแทบไม่ได้ใช้แล้วในภาษาไทยปัจจุบัน ส่วนตัวอักษรที่ไม่อยู่ในชั้นปกติจะอยู่ในชั้น Shift ซึ่งอธิบายในหัวข้อถัดไป

ชั้น Shift: ตัวอักษรที่ต้องกดแป้นยกแคร่

ภาษาไทยมีตัวอักษรมากกว่าจำนวนปุ่ม จึงต้องวางตัวอักษรที่ใช้น้อยกว่าไว้ในชั้น Shift หลักการสำคัญคือ กด Shift ฝั่งตรงข้ามกับนิ้วที่กดตัวอักษร มือหนึ่งกด Shift อีกมือกดตัวอักษร ทำให้ไม่ต้องบิดมือ ตารางนี้รวมตัวอักษรชั้น Shift ที่พบบ่อยในข้อความทั่วไป

สังเกตว่าสระอูและไม้ไต่คู้อยู่ชั้น Shift ทั้งที่ใช้บ่อยพอสมควร ผู้เริ่มต้นจึงมักพิมพ์ผิดเป็นสระอุหรือไม้โท ควรแยกฝึกสองตัวนี้เป็นพิเศษ เช่น คำว่า ดู รู้ เป็น และ เก็บ

ลำดับการพิมพ์สระและวรรณยุกต์

คอมพิวเตอร์เก็บข้อความภาษาไทยตามลำดับที่พิมพ์ ไม่ใช่ตามตำแหน่งที่ตาเห็น ถ้าพิมพ์ผิดลำดับ ข้อความอาจดูเหมือนถูกต้อง แต่ค้นหาไม่เจอ ตรวจคำผิดไม่ผ่าน หรือแสดงผลเพี้ยนในบางฟอนต์ ลำดับที่ถูกต้องคือ

1. สระหน้า (เ แ โ ใ ไ) ถ้ามี พิมพ์ก่อนพยัญชนะ ตามที่ตาเห็น
2. พยัญชนะต้น
3. สระบนหรือสระล่าง (ิ ี ึ ื ั ็ ุ ู) ถ้ามี
4. วรรณยุกต์ (่ ้ ๊ ๋) หรือการันต์
5. สระหลัง (า ำ ะ) และตัวสะกด

จุดที่คนพิมพ์ผิดบ่อยที่สุดคือคำที่มีสระอำกับวรรณยุกต์ เช่น น้ำ ค้ำ ซ้ำ ต้องพิมพ์วรรณยุกต์ก่อนสระอำเสมอ บทเรียนใน Typing to Learn ตรวจลำดับนี้ทุกตัวอักษร จึงช่วยให้ติดนิสัยการพิมพ์ที่ถูกต้องตั้งแต่แรก

เกษมณีกับปัตตะโชติต่างกันอย่างไร

ปัตตะโชติ (Pattachote) เป็นผังแป้นภาษาไทยอีกแบบที่ออกแบบภายหลัง โดยอาศัยสถิติความถี่ของตัวอักษรไทย เพื่อให้มือทั้งสองข้างทำงานสมดุลขึ้น และลดภาระของนิ้วที่มีแรงน้อย ในทางทฤษฎีจึงมีประสิทธิภาพกว่า แต่ไม่เคยได้รับความนิยมอย่างแพร่หลาย

คำแนะนำสำหรับผู้เริ่มต้นคือฝึกเกษมณี เพราะเป็นผังที่คุณจะเจอแทบทุกเครื่องและในการสอบพิมพ์เกือบทุกแห่ง หากเปลี่ยนผังภายหลัง มือจะต้องจำตำแหน่งแป้นใหม่เกือบทั้งหมด

ตั้งค่าแป้นเกษมณีบนคอมพิวเตอร์

• Windows 10 และ 11: ไปที่ Settings แล้วเลือก Time & language จากนั้นเลือก Language & region แล้วเพิ่มภาษาไทย ตรวจในตัวเลือกแป้นพิมพ์ว่าเป็น Thai Kedmanee สลับภาษาด้วย Windows + Space หรือปุ่มที่ตั้งไว้ หลายเครื่องตั้งให้ใช้ปุ่ม ` (Grave Accent) สลับภาษา
• macOS: ไปที่ System Settings แล้วเลือก Keyboard ในส่วน Text Input กด Edit แล้วเพิ่ม Thai ซึ่งก็คือผังเกษมณี (ผังปัตตะโชติจะแสดงชื่อแยกเป็น Thai - Pattachote) สลับภาษาด้วยปุ่ม Globe หรือ Control + Space

แอป Typing to Learn อ่านตำแหน่งปุ่มจริงบนแป้นพิมพ์ จึงฝึกผังเกษมณีได้แม้ระบบจะเปิดภาษาอังกฤษค้างอยู่ แต่เมื่อนำไปใช้งานจริง อย่าลืมตั้งค่าภาษาไทยในระบบให้ถูกต้อง

จำผังเกษมณีให้ได้เร็วที่สุด

อย่าพยายามท่องผังทั้งแป้นจากภาพ วิธีที่ได้ผลคือฝึกทีละแถวจากแถวเหย้าออกไป และพิมพ์คำจริงตั้งแต่วันแรก ลำดับที่แนะนำและแผน 4 สัปดาห์อยู่ในคู่มือฝึกพิมพ์สัมผัสภาษาไทยฉบับเริ่มต้น หรือเปิดแอปฝึกพิมพ์แล้วเริ่มระดับที่ 1 ซึ่งแป้นพิมพ์บนจอจะแสดงสีของนิ้วที่ต้องใช้ทุกครั้งเหมือนภาพที่ 1

คำถามที่พบบ่อย